เด็กไทยที่ท่องฮิรางานะจบและจำคำศัพท์ได้เป็นร้อยคำ มักติดกำแพงเดียวกันหมด ── รู้คำศัพท์ทุกคำในประโยค แต่เรียงเป็นประโยคเองไม่ได้ สาเหตุไม่ใช่ความจำ แต่เป็นเพราะภาษาไทยกับภาษาญี่ปุ่นเรียงคำคนละทิศทาง
บทความนี้ตอบ 3 เรื่อง ── ไวยากรณ์ระดับ N5 มีอะไรบ้าง รวม 60 รูปที่ออกบ่อยที่สุดพร้อมคำอ่านไทย, 3 จุดที่เด็กไทยผิดซ้ำ ๆ เพราะภาษาไทยไม่มีสิ่งนั้น และ ลำดับการเรียน 6 เดือนที่เด็กเดินจนจบได้
ไวยากรณ์ N5 มีกี่รูป ── ตัวเลขที่ต้องเข้าใจให้ถูกก่อน
คำตอบตรง ๆ คือ ไม่มีใครรู้จำนวนที่แน่นอน เพราะตั้งแต่ปี 2010 ผู้จัดสอบ JLPT ไม่ได้ประกาศรายการไวยากรณ์อย่างเป็นทางการอีกต่อไป เช่นเดียวกับที่ไม่ประกาศรายการคันจิ
ตัวเลขที่เห็นตามเว็บต่าง ๆ (บางแห่งบอก 80 บางแห่งบอก 120) มาจากการวิเคราะห์ข้อสอบเก่าและตำรามาตรฐาน จึงต่างกันตามสำนักพิมพ์ ── ในทางปฏิบัติ ไวยากรณ์ที่ออกบ่อยจริงและใช้จริงในชีวิตประจำวันอยู่ที่ราว 60 รูป ซึ่งคือรายการที่รวบรวมไว้ในบทความนี้
ข้อดีของตัวเลข 60 คือมันเดินจนจบได้ ── สัปดาห์ละ 2-3 รูป เป็นเวลา 6 เดือน คือจังหวะที่เด็กประถมทำตามได้จริงโดยไม่ต้องเร่ง
กำลังมองหาวิธีให้ลูกได้ใช้ภาษาญี่ปุ่นต่อจากต่างประเทศอยู่ไหม
TOMODACHI JAPAN คือ โรงเรียนสอนภาษาญี่ปุ่นออนไลน์ สำหรับเด็กที่เติบโตนอกประเทศญี่ปุ่น ได้คุยกับเพื่อนวัยเดียวกันที่อยู่ในญี่ปุ่นทุกวัน สอนโดยครูที่สอนจริงในโรงเรียนญี่ปุ่น ในชั้นเรียนเล็กเพียง 8 คน
🎁 เมื่อลงทะเบียน เราจะส่ง คู่มือโรงเรียน (ไฟล์ PDF ภาษาอังกฤษ) ให้ทันทีโดยอัตโนมัติ พร้อมแจ้งค่าเล่าเรียน ทุนการศึกษา และกำหนดการเปิดเรียนให้คุณก่อนใคร
ฟรี · ใช้เวลาประมาณ 30 วินาที
3 จุดที่เด็กไทยผิดซ้ำ ๆ ── เพราะภาษาไทยไม่มีสิ่งนี้
ก่อนดูรายการ ต้องเข้าใจต้นตอก่อน ไม่อย่างนั้นจะท่องได้แต่ใช้ผิด
| ประเด็น | ภาษาไทย | ภาษาญี่ปุ่น |
|---|---|---|
| ลำดับคำ | ประธาน + กริยา + กรรม “ฉัน กิน ข้าว” |
ประธาน + กรรม + กริยา “ฉัน ข้าว กิน” |
| คำช่วย (คำชี้หน้าที่) | ไม่มี ── รู้หน้าที่ของคำจากตำแหน่ง | มีและบังคับใช้ ── は・が・を・に・で |
| การผันกริยา | ไม่ผัน ── “ไป” เป็น “ไป” เสมอ | ผันตามกาลและความสุภาพ ── 行きます・行きました・行きません |
| คำคุณศัพท์ | ไม่ผัน ── “ไม่อร่อย” แค่เติมคำว่าไม่ | ผันเอง ── おいしい → おいしくない |
แถวที่สองคือหัวใจ ── ภาษาไทยไม่มีคำช่วย เด็กไทยจึงรู้สึกว่า は・が・を เป็นของแปลกปลอมที่ “ไม่แปลว่าอะไรเลย” และมักตัดทิ้ง กลายเป็นประโยคแบบ 私 ごはん 食べます ซึ่งคนญี่ปุ่นเข้าใจได้แต่ฟังแล้วรู้ทันทีว่าเป็นชาวต่างชาติ
แต่มีข่าวดี ── แถวที่สามกลับเป็นข้อได้เปรียบของคนไทย เพราะภาษาไทยไม่ผันกริยา เด็กไทยจึงไม่ติดนิสัยการผันแบบภาษาอังกฤษมาก่อน เมื่อสอนว่า “ます = ตอนนี้/อนาคต, ました = อดีต” เด็กไทยรับได้เร็วกว่าที่คิด
กลุ่มที่ 1 ── คำช่วย 9 ตัวที่ต้องแม่นก่อนอย่างอื่น
| คำช่วย | คำอ่าน | หน้าที่ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| は | วะ | ชี้หัวข้อของประโยค | わたしはタイ人です (ฉันเป็นคนไทย) |
| が | กะ | ชี้ประธานที่เป็นข้อมูลใหม่ | ねこがいます (มีแมวอยู่) |
| を | โอะ | ชี้กรรมของกริยา | ごはんをたべます (กินข้าว) |
| に | นิ | เวลา จุดหมาย ผู้รับ | 7じにおきます (ตื่น 7 โมง) |
| で | เดะ | สถานที่ทำกริยา และวิธีการ | がっこうでべんきょうします (เรียนที่โรงเรียน) |
| へ | เอะ | ทิศทางที่มุ่งไป | にほんへいきます (ไปญี่ปุ่น) |
| と | โตะ | และ / กับ (คน) | ともだちとあそびます (เล่นกับเพื่อน) |
| の | โนะ | ของ (แสดงความเป็นเจ้าของ) | わたしのほん (หนังสือของฉัน) |
| も | โมะ | ก็ …ด้วย | わたしもすきです (ฉันก็ชอบ) |
จุดที่ต้องระวังที่สุดคือคู่ に กับ で ── กฎง่าย ๆ ที่ใช้ได้เกือบทุกกรณีสำหรับ N5 คือ ถ้าที่นั่นมีการเคลื่อนไหวหรือการกระทำเกิดขึ้น ใช้ で / ถ้าเป็นแค่จุดที่มีบางอย่างอยู่หรือจุดหมายปลายทาง ใช้ に
กลุ่มที่ 2 ── การผันกริยา 8 รูป (แกนกลางของ N5)
| รูป | ตัวอย่าง (たべる = กิน) | ความหมาย |
|---|---|---|
| ます | たべます | กิน (ปัจจุบัน/อนาคต สุภาพ) |
| ません | たべません | ไม่กิน |
| ました | たべました | กินแล้ว (อดีต) |
| ませんでした | たべませんでした | ไม่ได้กิน (อดีต) |
| ませんか | たべませんか | ชวน ── ไม่กินด้วยกันหรือ |
| ましょう | たべましょう | ชวน ── กินกันเถอะ |
| รูป て | たべて | รูปเชื่อมประโยค (ประตูสู่ทุกอย่าง) |
| รูป ない | たべない | ไม่กิน (แบบกันเอง) |
รูป て คือจุดเปลี่ยนของทั้งระดับ N5 เพราะเมื่อผันรูป て ได้ เด็กจะปลดล็อกอีก 5 รูปพร้อมกันทันที ── てください (ช่วย…หน่อย), ています (กำลัง…อยู่), てもいいです (…ได้ไหม), てはいけません (ห้าม…), てから (หลังจาก…แล้ว)
คำแนะนำสำหรับพ่อแม่ ── ถ้าลูกติดตรงรูป て อย่าเร่งข้ามไป ให้อยู่ตรงนี้ 3-4 สัปดาห์จนคล่อง เพราะทุกอย่างหลังจากนี้ตั้งอยู่บนรูปนี้ทั้งหมด
กลุ่มที่ 3 ── คำคุณศัพท์ 2 ชนิดและการผัน
| ชนิด | บอกเล่า | ปฏิเสธ | อดีต | ขยายคำนาม |
|---|---|---|---|---|
| い-adj おいしい (อร่อย) |
おいしいです | おいしくないです | おいしかったです | おいしいラーメン |
| な-adj すき (ชอบ) |
すきです | すきじゃないです | すきでした | すきなラーメン |
ข้อผิดพลาดอันดับหนึ่งของเด็กไทยตรงนี้คือพูดว่า “おいしいじゃないです” ── เพราะในภาษาไทยเราแค่เติมคำว่า “ไม่” ไว้ข้างหน้าได้ทุกคำ แต่ในภาษาญี่ปุ่น คำคุณศัพท์ い ต้องผันตัวเอง เป็น おいしくない
กลุ่มที่ 4-6 ── อีก 43 รูปที่เหลือ แยกตามหน้าที่
| กลุ่ม | รูปที่ต้องรู้ | ใช้ตอนไหน |
|---|---|---|
| บอกว่ามี/อยู่ | あります・います・ありません・いません | ของใช้ あります / คนและสัตว์ います |
| ถามคำถาม | なん・だれ・どこ・いつ・どう・どうして・いくら・いくつ | 8 คำถามพื้นฐานที่ครบทุกสถานการณ์ |
| ความอยากและความสามารถ | たいです・ほしいです・できます・じょうずです・へたです | “อยากไปญี่ปุ่น” “ว่ายน้ำเป็น” |
| เปรียบเทียบ | より・のほうが・いちばん・とおなじ | “อันนี้อร่อยกว่า” “ชอบที่สุด” |
| เชื่อมประโยค | そして・でも・から・が・とき | ทำให้พูดยาวเกิน 1 ประโยคได้ |
| ชวนและขออนุญาต | てください・てもいいですか・ないでください・ましょうか | ใช้จริงในห้องเรียนทุกวัน |
| บอกเหตุผลและประสบการณ์ | から・ので・ことがあります・つもりです | ตอบคำถาม “ทำไม” ได้ |
ลำดับ 6 เดือนที่เด็กเดินจนจบได้
| เดือน | เนื้อหา | เป้าหมายที่วัดได้ |
|---|---|---|
| 1 | です・ではありません + คำช่วย は の | แนะนำตัวเองและครอบครัวได้ 5 ประโยค |
| 2 | ます・ました + คำช่วย を に で へ | เล่าได้ว่าเมื่อวานทำอะไร ที่ไหน |
| 3 | คำคุณศัพท์ い・な และการผัน | บอกได้ว่าชอบอะไร ไม่ชอบอะไร เพราะอะไร |
| 4 | รูป て และ 5 รูปที่ต่อจากมัน | ขออนุญาตและขอให้ช่วยในห้องเรียนได้ |
| 5 | เปรียบเทียบ + คำเชื่อม そして でも から | พูดติดกัน 3 ประโยคโดยไม่หยุด |
| 6 | ทบทวนรวม + ทำข้อสอบเก่าจับเวลา | ทำพาร์ตไวยากรณ์ของ N5 ทันเวลา |
จุดที่เด็กเลิกมากที่สุดคือ เดือนที่ 4 ── รูป て มีกฎการผันแยกตามกลุ่มกริยา 3 กลุ่ม ซึ่งเป็นครั้งแรกที่เด็กต้องจำกฎแทนที่จะจำคำ วิธีข้ามผ่านที่ได้ผลที่สุดคือ ไม่ให้ท่องตารางกฎ แต่ให้ใช้ 5 ประโยคจริงซ้ำทุกวัน เช่น みてください (ดูหน่อย) まってください (รอหน่อย) แล้วกฎจะติดมาเอง
TOMODACHI JAPAN ── ไวยากรณ์ที่ได้ใช้ตอบกลับ ไม่ใช่ไวยากรณ์ที่ได้ท่อง
TOMODACHI JAPAN เป็นโรงเรียนภาษาญี่ปุ่นออนไลน์สำหรับเด็ก สอนสดโดย ครูโรงเรียนในญี่ปุ่นตัวจริง (คัดเลือกราว 2% ของผู้สมัคร) เรียนเป็น กลุ่มเล็กราว 8 คน มีครูประจำชั้น เปิดคาบให้เลือกกว่า 100 คาบต่อเดือน
ไวยากรณ์เป็นส่วนที่ท่องเองที่บ้านได้ยากที่สุด เพราะ ความผิดของคำช่วยจะไม่มีทางถูกจับได้ถ้าไม่มีใครฟัง เด็กที่พูด わたし ごはん たべます ทุกวันจะพูดแบบนั้นไปอีก 3 ปี ── ครูของเราแก้ทันทีในคาบ แล้วให้เด็กใช้รูปที่เพิ่งแก้กับเพื่อนวัยเดียวกันในนาทีถัดไป
สรุป
ไวยากรณ์ N5 ที่ใช้จริงอยู่ที่ราว 60 รูป ── แบ่งเป็นคำช่วย 9 ตัว การผันกริยา 8 รูป คำคุณศัพท์ 2 ชนิด และรูปประโยคตามหน้าที่อีกราว 43 รูป
สิ่งที่ยากสำหรับเด็กไทยไม่ใช่จำนวน แต่คือ คำช่วย เพราะภาษาไทยไม่มีสิ่งนี้เลย และสิ่งที่เป็นประตูของทั้งระดับคือ รูป て ── ผ่านสองด่านนี้ได้ ที่เหลือคือการสะสม
คำถามที่พบบ่อย
ควรให้ลูกเรียนไวยากรณ์ตั้งแต่ตอนไหน?
หลังจากพูดได้ราว 50-100 คำแล้ว ── ถ้าเริ่มจากไวยากรณ์ตั้งแต่วันแรก เด็กจะรู้สึกว่าภาษาญี่ปุ่นคือวิชาที่ต้องท่อง ไม่ใช่ของเล่นที่ใช้ได้ ลำดับที่แนะนำคือ พูดคำเดี่ยว → ประโยคสำเร็จรูป → แล้วค่อยอธิบายว่าทำไมประโยคนั้นถึงเรียงแบบนั้น
は กับ が ต่างกันยังไงให้เด็กเข้าใจง่าย?
สำหรับ N5 ใช้กฎเด็กเข้าใจได้ข้อเดียวก่อน ── は ใช้กับสิ่งที่ทั้งสองฝ่ายรู้จักอยู่แล้ว / が ใช้ตอนพูดถึงสิ่งนั้นเป็นครั้งแรก เหมือนภาษาอังกฤษที่มี the กับ a ยังไม่ต้องอธิบายลึกกว่านี้ ความละเอียดที่เหลือจะเข้าใจเองเมื่อฟังบ่อยพอ
ไวยากรณ์ที่เรียนจากอนิเมะใช้สอบ N5 ได้ไหม?
ใช้ได้บางส่วนเท่านั้น ── อนิเมะใช้รูปกันเอง (だ・ない・ぞ・な) เป็นหลัก แต่ข้อสอบ N5 ถามรูปสุภาพ (です・ます) เกือบทั้งหมด ทางที่ดีคือให้เด็กรู้ว่าทั้งสองรูปคือคำเดียวกันในเสื้อผ้าคนละชุด อ่านเพิ่มได้ที่ ภาษาญี่ปุ่นจากอนิเมะใช้ได้จริงไหม
เรียนไวยากรณ์ N5 ครบแล้วสอบผ่านเลยไหม?
ยังไม่พอ ── ข้อสอบ N5 มี 3 พาร์ตและไวยากรณ์อยู่ในพาร์ตที่ 2 เท่านั้น พาร์ตการฟังเป็นส่วนที่เด็กที่เรียนเองที่บ้านมักตกมากที่สุด ดูโครงสร้างข้อสอบทั้งหมดได้ที่ ข้อสอบ JLPT N5 ออกอะไรบ้าง
อ่านเพิ่มเติม: คำศัพท์พื้นฐาน 100 คำ ・ ประโยคที่ใช้บ่อย 50 ประโยค ・ คันจิ N5 ทั้ง 100 ตัว ・ แผนเริ่มเรียน 30 วัน
